RF’siz Otonomi: Drone’ların Görsel Veriye Dayalı Konum ve Hedef Bulma Yaklaşımı

RF ile kontrol edilen bir drone, yalnızca uçuş komutlarını değil; aynı zamanda konumunu ve varlığını da açığa çıkarır. Modern savunma ve güvenlik alanında bu durum kritik bir zafiyete dönüşmüştür. Çünkü RF sinyali;

• tespit edilebilir,
• izlenebilir,
• bastırılabilir (jamming),
• manipüle edilebilir (spoofing).

Bu nedenle yeni nesil insansız sistemlerde hedef açıktır:

Drone, dış dünyadan komut almadan — kendi başına görerek uçmalı, hedef bulmalı ve karar verebilmelidir.

Bu yaklaşım “RF’siz otonomi” olarak tanımlanır. Yani drone, görev sırasında hiçbir kontrol sinyali yaymaz; bunun yerine görsel veriye dayalı konumlama, sahne algı ve hedef tespiti yapar.

Bu yazıda, RF’siz otonomi yaklaşımının temel prensiplerini, mimari gerekliliklerini ve savunma–güvenlik bağlamındaki kritik etkilerini ele alıyoruz.

RF’siz Otonomi Neden Stratejik Bir Yaklaşımdır?

RF’siz çalışan bir drone:

• uzaktan kumanda edilmez
• telemetri yayını yapmaz
• canlı video aktarmaz

Dolayısıyla:

• izlenmesi zordur
• elektronik harp altında çalışabilir
• tespit ihtimali dramatik biçimde düşer

Drone artık bir operatörün uzantısı değil;

görev mantığını taşıyan bağımsız bir karar sistemi haline gelir.

Bu yapı, yalnızca haberleşme mimarisini değil;aynı zamanda algoritmaların rolünü de kökten değiştirir.

RF’siz Otonomi = Görsel Veriye Dayalı Konumlama

RF olmadığında drone, dış dünyayı yalnızca:

• kamera
• IMU
• barometre
• inertial sensör birleşimleri

üzerinden algılar.

GPS kullanılabiliyorsa destekleyici bir sinyal haline gelir, ancak zorunlu değildir. Çünkü pozisyon tayini artık:

• görsel odometri,
• özellik noktası takibi,
• SLAM tabanlı haritalama

üzerinden yapılır.

Drone:

• nereye baktığını
• nasıl hareket ettiğini
• sahnedeki referansların konum ilişkisini

görsel olarak çıkarır.

Böylece:

Konum bilgisini sinyallerden değil, sahneden üretir.

Görsel Veriye Dayalı Konumlama Nasıl Çalışır?

RF’siz otonomide konumlama üç aşamalıdır:

1) Hareket Tahmini (Visual Motion Estimation)

Drone ardışık frameler üzerinden:

• optik akış
• feature correspondence
• epipolar geometri

kullanarak gövde hareketini kestirir.

Bu bilgi IMU ile birleştirilir ve sürekli güncellenen bir hareket modeli oluşturur.

2) Çevresel Referans Oluşturma

Drone çevreyi yalnızca “görmez” — aynı zamanda hafızaya alır.

Ortaya çıkan referanslar:

• bina köşeleri
• zemin desenleri
• yol sınırları
• yapısal yüzey kırılımları

gibi güçlü görsel işaretlerdir.

Böylece sistem:

• nereden geldiğini,
• nereden geçtiğini,
• nereye dönebileceğini

görsel iz haritası üzerinden bilir.

3) Konum Güven Skoru

RF’siz sistemlerde kesin konum yoktur — olasılıksal konum vardır.

Bu nedenle sistem her anda bir:

konum güven skoru üretir.

Bu skor düştüğünde drone:

• hız azaltır
• manevra sadeleştirir
• güvenli irtifaya çıkar
• gerekirse görevi iptal eder

Bu yaklaşım, RF’siz otonominin en kritik güvenlik katmanıdır.

Hedef Bulma: Görsel Sahneden Görev Mantığına

RF’siz bir drone hedefi uzaktan “soramaz”. Hedefi bizzat kendisi bulmalıdır.

Bu nedenle hedef tespiti:

• nesne tanıma
• davranış temelli ayrım
• hareket segmentasyonu

ile birlikte ele alınır.

Drone yalnızca şunu sormaz:

• “Bu nedir?”

Aynı zamanda şunu da değerlendirir:

• “Bu sahne içinde ne yapıyor?”
• “Görevle ilişkisi var mı?”
• “Takip edilecek mi, yoksa kaçınılacak mı?”

Bu aşamada görüntü işleme ile görev mantığı birleşir.

RF’siz Otonomide Takip Stratejisinin Farkı

RF’siz otonomide hedef takibi:

• agresif değil
• istikrarlı
• doğruluk öncelikli

bir mantıkla çalışır.

Temel prensip:

Drone takip eder — kamera yalnızca teyit eder.

Yani:

• konumlama platform hareketiyle yapılır
• zoom minimum seviyede tutulur
• kadraj istikrarı konumdan önemlidir

Böylece:

• takibin kaybedilmesi önlenir
• gecikme etkisi minimize edilir
• enerji tüketimi kontrol altında tutulur

RF’siz Otonomi, Operasyonel Riskleri Nasıl Azaltır?

RF’siz ve görsel veriye dayalı sistemlerde:

• yakalanma olasılığı düşer
• sinyal izi oluşmaz
• elektronik harp baskısı etkisizleşir
• görev görünmezlik düzeyi artar

Bununla birlikte sistem:

• daha fazla mühendislik ister
• daha fazla otonomi gerektirir
• daha fazla saha testine ihtiyaç duyar

Ancak sonuç nettir:

Az sinyal — daha yüksek operasyonel gizlilik

Gerçek Dünya Senaryoları

Keşif ve İstihbarat Görevleri

Drone, RF sessiz modda sahayı tarar görsel referanslarla konumunu korur.

Şehir İçi Kapalı RF Ortamları

GPS & RF'nin güvenilmediği bölgelerde görsel seyrüsefer tek kaynaktır.

Elektronik Harp Baskısında Operasyon

Sinyal ihtiyacı olmadığı için drone bastırılamaz — yalnızca engellenebilir.

Sonuç: Geleceğin Otonomisi — Sinyal Değil, Görüş Üzerine Kurulu

RF’siz otonomi yalnızca bir uçuş modu değildir.

Bu yaklaşım:

• mühendislik paradigmasını
• operasyonel risk modelini
• algı–kontrol mimarisini

köklü biçimde değiştirir.

Gelecekte drone sistemleri:

• daha az konuşacak
• daha çok görecek
• daha sessiz olacak
• daha bağımsız karar verecek

Ve başarı; daha yüksek menzilde değil, daha az iz bırakarak görev tamamlayabilen sistemlerde ölçülecek.